5 inzichten van Bert Wienen over inclusief onderwijs 

19 oktober 2022 • 18:53

Bert Wienen is medeauteur van het boek Samen inclusief onderwijs realiseren. Onder overweldigende belangstelling deelde de psycholoog, onderwijswetenschapper en associate lector jeugd bij Hogeschool Windesheim vorige week op een SPPOH-bijeenkomst zijn inzichten. We delen er vijf.

1. We zijn terechtgekomen in een prestatiemaatschappij waarin alles draait om het individu. Gezondheid en succes zijn keuzes en als je niet slaagt, dan is dat je eigen fout. Tel daar de alomtegenwoordigheid van social media bij op en je snapt de druk waaronder kinderen en jongeren staan. Wienen: “Niet zo gek dat er de laatste jaren zoveel stoornissen zijn bijgekomen.”

  1. We psychologiseren te veel en dat begint met taal. Wienen: “In de teamkamer wordt gezegd: misschien heeft hij wel ADHD. We moeten gedrag juist veel meer normaliseren en dat begint bij onze eigen woordkeus.”
    In plaats van labels plakken en leerlingen doorverwijzen, moeten we veel meer met een pedagogisch-didactische blik naar het basisonderwijs kijken. Wienen: “Verander dingen in de klas en kijk vervolgens of het beter gaat met leerlingen. Inclusief onderwijs betekent voor mij dat je de groep als uitgangspunt neemt en niet het individu. Kinderen die ’s ochtends geen ontbijt krijgen, gaan om 10 uur vervelend doen. Hebben ze dan ADHD? Ik wil maar zeggen dat er verschillende hypotheses zijn waarmee je gedrag kunt verklaren.”
  2. In plaats van labels plakken en leerlingen doorverwijzen, moeten we veel meer met een pedagogisch-didactische blik naar het basisonderwijs kijken. Wienen: “Verander dingen in de klas en kijk vervolgens of het beter gaat met leerlingen. Inclusief onderwijs betekent voor mij dat je de groep als uitgangspunt neemt en niet het individu. Kinderen die ’s ochtends geen ontbijt krijgen, gaan om 10 uur vervelend doen. Hebben ze dan ADHD? Ik wil maar zeggen dat er verschillende hypotheses zijn waarmee je gedrag kunt verklaren.
  3. Het is een misverstand dat een kind zich eerst goed moet voelen voordat het tot leren komt. Leerlingen leren van weerstand. Wienen: “De beste afleiding voor kinderen in een echtscheidingssituatie is om lekker te gaan rekenen. De nadruk leggen op kwetsbaarheid is contraproductief; soms moet je je eerst even wat minder voelen om je daarna weer beter te kunnen voelen. Een zorgzame school zet in op hoop, optimisme en het bieden van kansen.”
  4. Wacht niet met veranderen, ondanks de problemen in het basisonderwijs. Wienen: “Natuurlijk is voldoende personeel een voorwaarde voor inclusief onderwijs. Maar schiet niet in de houding van: oké, dan doen we maar niets. Veranderen kan altijd, je kunt beginnen met kleine stapjes.”