Project Buitenkans (6): SchoolmaatjesONS

2 juni 2023 • 10:45

Kansenongelijkheid in het primair onderwijs verminderen en corona-achterstanden inlopen. Dat zijn belangrijke doelstellingen van Project Buitenkans, een initiatief dat wordt gefinancierd uit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). In iedere editie van Spotlight lichten we een project uit. Deze keer: een project om ouderbetrokkenheid te vergroten in nieuwkomersgezinnen.

Het idee is mooi in al zijn eenvoud: help nieuwkomers hun weg te vinden in de wereld van school en onderwijs door ieder gezin een jaar lang te koppelen aan een vrijwilliger. Dat is in de kern de aanpak die SchoolmaatjesONS voorstaat, waarbij ONS staat voor Ouders van Nieuwkomerskinderen en School. Als een spreekwoordelijke bruggenbouwer helpt de vrijwilliger de taal- en cultuurkloof te overbruggen.

De Grote Beer in het Haagse Moerwijk, een school met relatief veel kinderen van statushouders en arbeidsmigranten, deed mee aan een pilot – gefinancierd uit middelen van Project Buitenkans – om op deze manier de ouderbetrokkenheid te vergroten. Anton Niese van de Haagse welzijnsorganisatie Wijkz is de coördinator van het project. ‘Je moet je voorstellen dat veel ouders die meedoen de Nederlandse taal nauwelijks machtig zijn. Dus dat vraagt best wat van de vrijwilligers die voor ons werken. Ze helpen met alle problemen die zich in en rond de school kunnen voordoen en gaan soms ook mee naar oudergesprekken op school. Gemiddeld kost het begeleiden van de ouders hen twee uur per week.’

Een deel van de vrijwilligers bestaat uit studenten Social Work van de Haagse Hogeschool, voor wie het doen van vrijwilligerswerk een verplicht onderdeel is van de studie. Anton: ‘Het is 100 procent maatwerk. De ene vrijwilliger helpt met het voorlezen van de kinderen, de ander gaat mee op een oudergesprek, legt het schoolsysteem uit of vult formulieren in. Het leuke aan de studenten is dat ze nog vrij dicht bij de leefwereld van de kinderen staan, waardoor ze makkelijk contact met hen maken.’

Anton ziet mooie verstandhoudingen opbloeien tussen de gezinnen en de vrijwilligers. ‘Op uitnodiging van de ouders eten de vrijwilligers soms mee. Je voelt dan dat er echt een goede band is. Heel fijn, want dat betekent dat de begeleiding ook effectief is. De school heeft veel aan de vrijwilligers, want zij hebben zelf niet de tijd en middelen om de ouders intensief te begeleiden. Terwijl dat wél hard nodig is. De school merkt ook dat de relatie verbetert met ouders die wij begeleiden.’

In het begin gaat Anton mee naar de gezinnen, dan vraagt hij expliciet of er een klik is tussen gezin en vrijwilliger. ‘Soms is het meteen raak, toen zei een Turkse moeder tegen een vrijwilliger van Marokkaanse afkomst: “Ik voel een klik, want je lijkt op mijn beste vriendin.” Toen wist ik meteen dat het goed zat.’

Toch zijn er ook zaken die moeizaam gaan. Voor Anton Niese is het een uitdaging om vrijwilligers te werven. Het moeten er niet te weinig zijn, maar ook niet te veel, legt hij uit. ‘Je wilt ook niet dat een vrijwilliger niet aan de slag kan omdat er even geen ouders zijn. Maar het komt ook voor dat een vrijwilliger afhaakt, bijvoorbeeld vanwege ziekte, dat is dan weer een domper voor het gezin. Dus ik ben voortdurend vraag en aanbod op elkaar aan het afstemmen. Dat is soms een uitdaging.’

Daarnaast staan ook niet alle gezinnen te trappelen om mee te doen, zegt Anton. ‘Mensen hebben weinig geld, leven in kleine en overvolle huizen. Dan is er sprake van schaamte om een wildvreemde over de vloer te krijgen. Maar er is ook sprake van angst voor het onbekende; mensen zijn bang wat het allemaal kan losmaken als je een vreemd iemand in huis haalt. Dat betekent dat we nog beter moeten uitleggen dat het voor gezinnen alleen maar voordelen heeft als een vrijwilliger ze komt helpen.’

Op de foto zie je schoolmaatje Youssra El Kadoui met een gezinslid dat ze begeleidt.

Meer weten over deze aanpak? Kijk dan op www.schoolmaatjesons.nl.